0236.3650403 (221)

Bản chất và mục tiêu của hoạt động phân phối hàng hóa vật chất trong quản trị kênh phân phối


a) Bản chất việc phân phối hàng hóa vật chất
Phân phối hàng hóa vật chất bao gồm các hoạt động lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm tra các dòng vận động vật chất của vật tư và sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng nhằm mục đích đáp ứng những nhu cầu của người tiêu dùng và đảm bảo có lợi nhuận cho các nhà sản xuất kinh doanh. 
Mục đích của phân phối hàng hóa vật chất là quản lý các mạng lưới cung ứng, tức là các dòng gia tăng giá trị sử dụng từ người cung ứng đến người sử dụng cuối cùng.
Bản chất của phân phối vật chất là khách nhau giữa các nhà sản xuất, người bán buôn, bán lẻ. Trong bán buôn và bán lẻ, các hoạt động phân phối vật chất chủ yếu là: giao nhận, lưu kho, đóng gói và vận chuyển hàng hóa. Trong sản xuất, hoạt động phân phối vật chất nhằm làm cho nguyên liệu và các linh kiện được đưa đến đúng thời hạn. Tuy vậy, trong khi những đặc trưng của hoạt động phân phối vật chất thay đổi theo vị trí của từng thành viên trong kênh, thì các nhân tố cơ bản của quá trình làm tăng thêm giá trị lại tương tự như nhau.
Như vậy nhiệm vụ của phân phối hàng hóa vật chất là phối hợp các hoạt động của người cung ứng, người mua hàng, người làm marketing, các thành viên kênh và khách hàng.
Các công ty quản lý mạng lưới cung ứng của mình thông qua thông tin. Hiệu quả của công tác phân phối vật chất được nâng cao chính là nhờ những tiến bộ của kỹ thuật thông tin đặc biệt là máy tính, các thiết bị đầu cuối tại điểm bán, mã sản phẩm thống nhất, theo dõi qua vệ tinh, trao đổi dữ liệu điện tử, chuyển tiền điện tử.
Tùy vào điều kiện thực tế và cơ sở hạ tầng của mỗi nước, chi phí cho các hoạt động phân phối vật chất thường chiếm từ 30-40% giá thành của sản phẩm. Do vậy việc xử lý tốt nhất hoạt động phân phối vật chất sẽ mang lại những lợi thế cạnh tranh và duy trì hệ thống kênh.
Phân phối hàng hóa vật chất không chỉ là chi phí mà còn là một công cụ đắc lực trong marketing cạnh tranh. Các công cụ này có thể  thu hút thêm khách hàng bằng cách đảm bảo dịch vụ tốt hơn, rút ngắn thời gian xử lý một đơn hàng, cải tiến cách thức phân phối hàng hóa vật chất và do đó có thể hạ giá thành sản phẩm hàng hóa.
b) Mục tiêu của phân phối hàng hóa vật chất
Nhiều công ty tuyên bố rằng mục tiêu phân phối vật chất của mình là nhận đúng hàng, đúng địa chỉ, đúng thời gian với chi phí thấp nhất. Đáng tiếc là mục tiêu này ít có tác dụng chỉ đạo thực sự. Không có hệ thống phân phối vật chất nào có thể đồng thời tăng tối đa dịch vụ đối với khách hàng và giảm tới mức tối thiểu chi phí phân phối. Việc phục vụ tối đa khách hàng có nghĩa là phải dự trữ nhiều hàng, sử dụng phương tiện vận chuyển đắt tiền và có nhiều kho, mà tất cả những thứ đó đều làm tăng chi phí phân phối. Chi phí phân phối tối thiểu có nghĩa là sử dụng phương tiện vận chuyển rẻ tiền, dự trữ ít hàng và ít kho tàng.
Một công ty không thể đạt được hiệu quả phân phối vật chất bằng cách yêu cầu mỗi người quản lý phân phối vật chất giảm đến mức tối thiểu chi phí của mình. Chi phí phân phối vật chất thường có tác dụng ngược lại.
Để đảm bảo dung hòa được các hoạt động phân phối vật chất, các quyết định phải được cân nhắc trên cơ sở chung của toàn hệ thống.
Điểm xuất phát để thiết kế hệ thống phân phối vật chất là phải nghiên cứu xem khách hàng yêu cầu những gì và các đối thủ cạnh tranh đảm bảo được những gì. Khách hàng quan tâm đến việc giao hàng kịp thời, người cung ứng sẵn sàng đáp ứng những nhu cầu đột xuất, vận chuyển hàng hóa cẩn thận, người cung ứng sẵn sàng nhận lại hàng khuyết tật và nhanh chóng bù lại hàng khác, và người cung ứng sẵn sàng đảm nhiệm việc dự trữ hàng cho khách.
Công ty cũng phải tính đến những tiêu chuẩn dịch vụ của các đối thủ cạnh tranh, và do vậy ít nhất cũng phải phấn đấu đảm bảo mức độ dịch vụ ngang bằng với các đối thủ cạnh tranh. Nhưng mục tiêu là tăng lợi nhuận chứ không phải doanh số bán ra. Nên công ty phải xem xét chi phí cho việc đảm bảo dịch vụ ở các mức cao hơn. Một số công ty đã đảm bảo ít dịch vụ hơn và tính giá rẻ hơn. Một số công ty khác lại đảm bảo nhiều dịch vụ hơn và tính giá cao hơn.
Căn cứ vào những mục tiêu phân phối, công ty phải thiết kế một hệ thống phân phối vật chất đảm bảo giảm đến mức tối thiểu chi phí để thực hiện những mục tiêu đó. Theo thông thường, mọi hệ thống phân phối đều phải có những chi phí sau:
D =  T  +  FW  +  VW  +  S
Trong đó:
D = tổng chi phí phân phối của hệ thống dự kiến
T = tổng cước phí vận chuyển của hệ thống dự kiến
FW = tổng chi phí cố định lưu kho của hệ thống dự kiến 
VW = tổng chi phí biến đổi lưu kho (kể cả dự trữ) của hệ thống dự kiến
S = tổng chi phí do không bán được vì giao hàng chậm của hệ thống 
Việc lựa chọn một hệ thống phân phối vật chất đòi hỏi phải xem xét tổng chi phí phân phối gắn liền với những hệ thống khác nhau được dự kiến, và chọn lấy hệ thống nào đảm bảo giảm tới mức tối thiểu tổng chi phí phân phối. Trong trường hợp khó xác định S trong công thức trên, công ty phải nhắm vào việc giảm đến mức tối thiểu chi phí phân phối T + FW +VW để đảm bảo mức độ phục vụ khách hàng đã đề ra.
Bên cạnh tổng chi phí phân phối vật chất nói trên, nhà quản trị cũng phải quan tâm đến chi phí “vận động trở lại” của sản phẩm như: nhà sản xuất phải thu hồi lại bao bì sản phẩm (hoặc các phế liệu) để tái sử dụng, thu hồi lại để sửa chữa những sản phẩm bị khuyết tật, hoặc loại bỏ những sản phẩm hư hỏng hoặc không còn giá trị bán nữa.
Nhìn chung số lượng hàng hóa luân chuyển qua kênh phân phối vật chất của các công ty là rất lớn và khác nhau giữa các ngành kinh doanh. Sự quan tâm đến quá trình phân phối vật chất không chỉ có các nhà sản xuất mà còn có các trung gian thương mại bán buôn, bán lẻ, các nhà phân phối công nghiệp, nhà cung cấp nguyên vật liệu và thiết bị. Các nhà bán buôn thực hiện phân phối vật chất cho các nhà bán lẻ. Những nhà bán lẻ lại có thể phải chịu toàn bộ những rủi ro về hàng hóa tồn kho và thiệt hại do hàng hóa không bán được.
Tóm lại, những vấn đề quan trọng trong phân phối vật chất là:
−    Tổng chi phí phân phối vật chất ở các doanh nghiệp hình thành tùy thuộc vào mức độ phát triển kinh tế của từng nước. Nhìn chung, nền kinh tế càng ở trình độ phát triển cao, có hệ thống phân phối ngày càng hoàn thiện thì chi phí phân phối càng được quan tâm quản lý.
−    Tổng chi phí phân phối lớn hơn nhiều so với những chi phí trong vật chất.
−    Những gánh nặng và rủi ro đi cùng với việc quản lý phân phối vật chất có ảnh hưởng tới tất cả các thành viên không phụ thuộc vào vị trí hoạt động của họ trong kênh phân phối.
                                                                                                                                                                                 Hồng Nhung